ขณะนี้ ในเวปไซท์ของ สำนักงาน คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ได้เผยแพร่ ร่าง พรบ. คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ ซึ่งเป็นร่าง ที่ดำเนินการตามที่ มีการแก้ไข รัฐธรรมนูญ 2550 เกี่ยวกับองค์กร คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ

จึงขอเ้ชิญชวน ท่านทั้งหลาย เข้าเยี่ยมชมเวปดังกล่าว เพื่อศึกษา และ ให้ความเห็น เกี่ยวกับร่างดังกล่าว ก่อนที่จะ มีการผ่านกฎหมายดังกล่าว ออกไป โดยที่ เราไม่ได้มีส่วนร่วม

โปรดคลิกที่ สนง.คณะกรรมการสิทธิฯ

NHRC office has release drafting National Human Right Commission Law which has drafted under the 2007 Constitution law.

I urge you to visit the website for learning and making commentary before this law pass without public  participation.

Please click here NHRC office

By: THONGBAI THONGPAO

Despite the establishment of the National Human Rights Commission (NHRC) under the 1997 Constitution, human rights abuse is rampant in our country. Less privileged people all over the country are still being taken advantage of by wealthy businessmen, state agencies and officials, and even the government itself, primarily due to their lack of knowledge about laws and civil rights, and because of limited resources and means to protect themselves.

Some progress, however, has taken place in the Northeast, a region long plagued by poverty and lack of education. A seminar on human rights protection was held late last month by the NHRC and Khon Kaen University. The participants were activists from the northeastern provinces and representatives from several universities in the region.

Numerous cases of human rights abuse were reported, mostly by villagers who have been charged with trespassing on public and military land. In a number of cases, the Electricity Generating Authority of Thailand laid high-voltage power transmission lines over private land, resulting in the landowners not being able to pledge their plots as collateral for loans. In one case, businessmen were allowed to rent land in reserved forests but landless villagers who have lived there forever were arrested for trespassing.

In Udon Thani, villagers affected by potash mining concessioned without their knowledge were arrested when they protested against it. The most pathetic case of all is the arrest of a villager who had just given birth to twins less than a month before. The police kept her in jail at a police station, leaving her babies screaming in hunger.

Villagers were particularly perplexed as to why public prosecutors chose to prosecute them rather than the foreign mining company. Worse, surveys are being conducted for prospective potash mining projects in six other provinces: Khon Kaen, Nong Khai, Sakon Nakhon, Maha Sarakham, Chaiyaphum and Nakhon Ratchasima.

A civil law was also amended during the Thaksin Shinawatra government to reduce the right to land ownership to only 100 metres below ground for the benefit of mining companies. The villagers claim the state arbitrarily did this without consulting them.

In Nong Bua Lumphu, the Irrigation Department dredged Paniang Canal without telling the farmers along its banks, resulting in part or all of their farm land being inundated. Hundreds of farmers already brought the case to the attention of the Administrative Court.

In Ubon Ratchathani, the expansion of the provincial airport left a large number of people homeless. Several crowded urban communities also complained of the lack of access to utilities and infrastructure. The construction of dams in forests were also met with protests by conservationists and affected villagers.

Discussion followed the airing of these grievances. The participating students, both Thai and American, shared their experiences from living with villagers. They all agreed that: “Villagers are the greatest, most wonderful teachers”.

A memorandum of understanding (MoU), to be signed this month, was then agreed upon between the two organisers for close cooperation in promoting human rights, monitoring abuses and strengthening local communities.

Khon Kaen University also agreed to act as a centre to accept complaints, disseminate legal information and hold activities to promote the awareness.

I told the seminar how glad I was to see substantial progress made from when the Northeastern Human Rights Club was founded in 1987. At the time, the members of the club, chaired by me, travelled through the vast, arid land to spread knowledge and laws to people in the region.

At each stop, we issued a card to each participant. On one side, in addition to the name and address of the participant, the name and contact of his “personal lawyer”. On the other side was information about one’s civil rights upon being arrested.

The only drawback was that our club was set up privately, not endorsed by or connected to any government agency. The cooperation between the NHRC and Khon Kaen University is therefore another important step for better human rights promotion and protection in the region.

I also expressed my hope that the move that day was only the start. More such networks should be set up all over the country to help less privileged people and to put an end to abuse at the hand of state officials and the government.

From: Bangkok Post online : Perspective >> Sunday May 04, 2008

หลังจากที่รอมานาน แต่ยังไม่มีคำแนะนำ หรือข้อเสนอใดเข้ามา ก็เลยเห็นว่า ถึงเวลาแล้วที่จะนำเสนอชื่อ บุคคลที่คิดว่า ควรจะได้รับการสรรหา เป็นกรรมการสิทธิมนุษยชนชุดต่อไป

ซึ่งเมื่อได้อ่านคำแถลงการณ์ของ คณะทำงานยุติธรรมเพื่อสันติภาพ สำหรับกรณี ครบรอบ 4 ปี กรือเซะ ทำให้นึกได้ว่า มีคนหนึ่งที่น่าจะได้รับเลือก เป็นกรรมการสิทธิมนุษยชน ในชุดต่อไป

นั่นคือ “อังคณา นีละไพจิตร” ภริยาของทนายความ นักต่อสู้ด้านสิทธิมนุษยชน “สมชาย นีละไพจิตร” ผู้ถูกอุ้มหายไป ตราบจนถึงวันนี้ ก็ร่วม 4 ปีแล้ว

จากที่ไม่เห็น การปรากฏตัวต่อสาธารณะ ในฐานะคนทำงานด้านสิทธิมนุษยชน แต่หลังจากเหตุการณ์ดังกล่าว เรากลับพบหญิงแกร่งคนหนึ่ง ที่ต้องยืนหยัดต่อสู้ ด้วยตนเองเพื่อลูกๆ และเพื่อการรอคอย อย่างไม่มีความหวัง ในการกลับมาของ “ทนายสมชาย” ได้ออกมาปรากฏตัว ให้เห็นในการทำงาน ด้านสิทธิมนุษยชน อย่างเข้มแข็ง

ปัจจุบัน อังคณาเป็นประธาน คณะทำงานยุติธรรมเพื่อสันติภาพ (Working Group Justice for Peace: WGJP) ซึ่งเป็นองค์กรที่ตั้งขึ้น เพื่อทำงาน ในการปกป้องสิทธิมนุษยชน ด้วยการรณรงค์ และตรวจสอบ การกระทำที่เป็นการ ละเมิดสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ของประเทศไทย

ชื่อของเธอเป็น 1 ใน 200 คนที่ได้รับการเลือกให้เป็น สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญรอบแรก อย่างน้อยก็เป็นการยอมรับ ของสังคมไทยระดับหนึ่ง และยังได้รับ รางวัลสตรีผู้มีบทบาท ด้านสิทธิมนุษยชนดีเด่น ประจำปี พ.ศ. 2549 โดยคณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ ในฐานะ ‘ผู้หญิงปกป้องสิทธิมนุษยชน’ เนื่องในโอกาส วันสตรีสากล 8 มีนาคม รวมทั้ง รางวัลด้านสิทธิมนุษยชน กวางจู ไพรซ์ จากเกาหลีใต้ อีกด้วย

จากผู้ถูกกระทำ กลับกลายมาเป็น ผู้ต่อสู้เพื่อปกป้องผู้ถูกกระทำ ย่อมเป็นสิ่งที่พิสูจน์ ถึงคุณสมบัติที่เหมาะสม แก่การได้รับการสรรหา เป็นหนึ่ง ในกรรมการสิทธิ มนุษยชน แห่งชาติ สำหรับ “อังคณา นีละไพจิตร” แล้วหรือไม่

เสนอโดย sor.rattana

ถึงเวลาแล้วหรือยัง ที่จะมาร่วมกันเสนอ คุณสมบัติของ กรรมการสิทธิมนุษยชน ที่ควรจะเป็น และเสนอบุคคล ที่ควรได้รับการเสนอ ให้เป็น กรรมการสิทธิฯ ชุดต่อไป

ที่ผ่านมามีการนำเสนอไว้ โดย ผู้สนใจ สิทธิ ประชาชน และ คนใจดี (ดูที่ คอมเม้นท์ล่าสุด ด้านขวามือ) และในตอนนี้ ขอเสนอความเห็นเพิ่มเติม เกี่ยวกับ คุณสมบัติของกรรมการสิทธิฯ โดยอย่างน้อยที่สุด กรรมการสิทธิฯ จะต้อง
1. ไม่อาจเป็นกลางได้ เนื่องจาก หากเป็นกลาง ก็จะไม่สามารถทำงาน เพื่อคุ้มครองประชาชน จากการถูกละเมิด สิทธิมนุษยชน ได้อย่างแท้จริง
2. ไม่มีส่วน เกี่ยวข้อง กับองค์กรใด ไม่ว่าในทางตรง หรือทางอ้อม
3. ไม่ควรจะมีบุคคลิกที่ ประนีประนอมจนเกินไป เนื่องจาก ในการทำงานของ กรรมการสิทธิฯ ที่จะมีหน้าที่ ตรวจสอบความ ชอบ ไม่ชอบ ของกรณีต่างๆ ซึ่งในการตรวจสอบ ต้องใช้ึความชัดเจน ในการตรวจสอบ พอสมควร แม้การประนีประนอม จะดูเป็นเรื่องที่ดี แต่ในบางกรณี กลับจะทำให้ปัญหายืดเยื้อ และไม่ได้รับการแก้ไข อย่างแท้จริง ซึ่งนำไปสู่การ ขาดอายุความ ในทางกฎหมาย หากต้องดำเนินคดี
4. ต้องมีวัยวุฒิ และคุณวุฒิ ที่มากพอสมควร เพราะงานกรรมการสิทธิฯ จะต้องรับผิดชอบ ปัญหาของคน จำนวนมาก และเป็นปัญหา ที่เกี่ยวกับสิทธิ ชีวิต ร่างกาย ทรัพย์สิน ที่ต้องมีความ รอบคอบ รอบร ู้มากพอ ในการทำงาน

เชิญร่วมกัน ให้ความเห็นเพิ่มเติม เพื่อจะได้นำเสนอ ต่อหน่วยงาน และสาธารณะต่างๆ ในการติดตาม กระบวนการแก้ไข กฎหมายกรรมการสิทธิฯ และ การสรรหากรรมการสิทธิฯ ชุดต่อไป และเพื่อเราจะได้พอมองเห็นว่า ใครควรจะมาเป็น กรรมการสิทธิฯ ชุดต่อไป

แล้วพบกันในตอนต่อไป ที่ว่าด้วย บุคคลที่ควรได้รับ การเสนอเป็น กรรมการสิทธิมนุษยชน

คุณสมบัติ
ผู้มีสิทธิได้รับการสรรหาให้เป็น “คณะกรรมการสิทธิ มนุษยชน แห่งชาติ” ตาม พระราชบัญญัติ คณะกรรมการสิทธิ มนุษยชน แห่งชาติ พ.ศ.2542 กำหนดไว้ใน มาตรา 6 ว่า บุคคลที่มี คุณสมบัติ และ ไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้ จึงจะสามารถ เป็นกรรมการสิทธิฯ ได้
(1) มีสัญชาติไทย โดยการเกิด
(2) มีอายุไม่ต่ำกว่า 35 ปี บริบูรณ์
(3)ไม่เป็นสมาชิก สภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา ข้าราชการการเมือง สมาชิก
สภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่น
(4) ไม่เป็น ผู้ดำรงตำแหน่ง ของพรรคการเมือง
(5) ไม่เป็น บุคคลวิกลจริต หรือ จิตฟั่นเฟือน ไม่สมประกอบ
(6) ไม่ติดยาเสพติดให้โทษ
(7) ไม่เป็น บุคคลล้มละลาย
( ไม่เป็น บุคคลที่ต้องคำพิพากษา ให้จำคุก และถูกคุมขังอยู่ โดยหมายของศาล
(9) ไม่เป็น บุคคลที่เคยต้องคำพิพากษา ให้จำคุกตั้งแต่สองปีขึ้นไป โดยได้พ้นโทษ มายังไม่ถึง ห้าปี ในวันได้รับการเสนอชื่อ เว้นแต่ในความผิด อันได้กระทำโดยประมาท
(10) ไม่เคยถูกไล่ออก ปลดออก หรือให้ออกจากราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือ รัฐวิสาหกิจ หรือจากหน่วยงานของเอกชน เพราะทุจริตต่อหน้าที่ หรือเพราะประพฤติชั่ว อย่างร้ายแรง หรือถือว่ากระทำการ ทุจริต และประพฤติมิชอบในวงราชการ
(11) ไม่เคยต้องคำพิพากษา หรือคำสั่งของศาล ให้ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดิน เพราะร่ำรวย ผิดปกติ หรือมีทรัพย์สินเพิ่มขึ้นผิดปกติ
(12) ไม่เป็นกรรมการการเลือกตั้ง ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา กรรมการป้องกัน และปราบปรามการทุจริต แห่งชาติ กรรมการตรวจเงินแผ่นดิน หรือสมาชิกสภาที่ปรึกษา เศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ
(13) ไม่เคย ถูกวุฒิสภามีมติให้ถอดถอน ออกจากตำแหน่ง

นอกจากนี้ ในมาตรา 7 ยังกำหนดอีกว่า ผู้ได้รับเลือกเป็นกรรมการ ต้อง
(1) ไม่เป็นข้าราชการ ซึ่งมีตำแหน่ง หรือเงินเดือนประจำ
(2) ไม่เป็นพนักงาน หรือลูกจ้าง ของหน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ หรือของราชการ ส่วนท้องถิ่น หรือไม่เป็นกรรมการ หรือที่ปรึกษาของรัฐวิสาหกิจ หรือของหน่วยงานของรัฐ
(3) ไม่ดำรงตำแหน่งใด ในห้างหุ้นส่วน บริษัท หรือองค์การที่ดำเนินธุรกิจ โดยมุ่งหาผลกำไร หรือรายได้มาแบ่งปันกัน หรือเป็นลูกจ้างของบุคคลใด
เมื่อวุฒิสภาเลือกบุคคล ตาม (1) (2) หรือ (3) โดยได้รับความยินยอม ของผู้นั้น ผู้ได้รับเลือก จะเริ่มปฏิบัติหน้าที่ได้ ต่อเมื่อได้ลาออก จากการเป็นบุคคลตาม (1) (2) หรือ (3) แล้ว ซึ่งต้อง กระทำ ภายในสิบห้าวัน นับแต่วันที่ได้รับเลือก แต่ถ้าผู้นั้นมิได้ลาออก ภายในเวลาที่กำหนด ให้ถือว่า ผู้นั้นไม่เคยได้รับเลือก ให้เป็นกรรมการ และให้ดำเนินการสรรหา และเลือกกรรมการใหม่แทน

วิธีการเข้าเป็นกรรมการสิทธิ
ตามมาตรา 8 แห่ง พรบ.คณะกรรมการสิทธิฯ กำหนดเกี่ยวกับ การสรรหา และการเลือกกรรมการ ไว้ ดังต่อไปนี้
(1) ให้มี คณะกรรมการสรรหากรรมการ ประกอบด้วย
- ประธานศาลฎีกา เป็นประธาน
- ศาลปกครองสูงสุด
- อัยการสูงสุด
- นายกสภาทนายความ
- อธิการบดี หรือผู้แทนสถาบันอุดมศึกษา ที่เป็นนิติบุคคลแห่งละหนึ่งคน ซึ่งเลือกกันเอง ให้เหลือห้าคน
- ผู้แทนองค์การเอกชน ด้านสิทธิมนุษยชน ตามมาตรา 24 แห่งละหนึ่งคน ซึ่งเลือกกันเอง ให้เหลือสิบคน
- ผู้แทนพรรคการเมืองทุกพรรค ที่มีสมาชิก เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคละหนึ่งคน ซึ่งเลือกกันเอง ให้เหลือห้าคน
- ผู้แทนสื่อมวลชน ในกิจการหนังสือพิมพ์ วิทยุกระจายเสียง และวิทยุโทรทัศน์ ซึ่งเลือกกันเอง กิจการละหนึ่งคน รวมเป็นสามคน
- และเลขาธิการ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน แห่งชาติ เป็นเลขานุการ
และให้คณะกรรมการสรรหา มีหน้าที่สรรหา และจัดทำบัญชีรายชื่อ บุคคลที่เหมาะสม จะเป็น กรรมการ ตามมาตรา 5 จำนวน ยี่สิบสองคน โดยต้องคำนึงถึง การมีส่วนร่วมของ ทั้งหญิงและชาย เสนอต่อประธานวุฒิสภา โดยต้องเสนอ พร้อมความยินยอม ของผู้ได้รับการ เสนอชื่อนั้น รวมทั้งเอกสาร หรือหลักฐาน ที่แสดงให้เห็นว่า ผู้ได้รับการเสนอชื่อ เป็นผู้ที่เหมาะสม กับการเป็นกรรมการ และมีคุณสมบัติ และไม่มีลักษณะต้องห้าม ตามมาตรา 6 ทั้งนี้ ภายใน หกสิบวัน นับแต่วันที่มีเหตุ ทำให้ต้องมีการเลือกบุคคล ให้ดำรงตำแหน่งดังกล่าว มติในการเสนอชื่อ ต้องมี คะแนนเสียงไม่น้อยกว่า สามในสี่ ของจำนวน กรรมการสรรหาทั้งหมด เท่าที่มีอยู่
(2) ให้ประธานวุฒิสภา เรียกประชุมวุฒิสภา เพื่อมีมติเลือก ผู้ได้รับการเสนอชื่อ ตาม (1) ซึ่งต้องกระทำ โดยวิธีลงคะแนนลับ ในการนี้ ให้ผู้ซึ่ง ได้รับคะแนนสูงสุด และมีคะแนน มากกว่ากึ่งหนึ่ง ของจำนวนสมาชิก ทั้งหมด เท่าที่มีอยู่ ของวุฒิสภา ตามลำดับ เป็นผู้ได้รับเลือก เป็นกรรมการ แต่ถ้าไม่มี ผู้ได้รับเลือก เป็นกรรมการ หรือมีผู้ได้รับเลือก เป็นกรรมการ ไม่ครบ สิบเอ็ดคน ให้นำรายชื่อ ผู้ไม่ได้รับเลือก ในคราวแรกนั้น มาให้สมาชิกวุฒิสภา ออกเสียง ลงคะแนน อีกครั้งหนึ่ง และในกรณีนี้ ให้ถือว่า ผู้ได้รับคะแนนเสียง มากกว่ากึ่งหนึ่ง ของสมาชิกทั้งหมด เท่าที่ มีอยู่ของวุฒิสภา เป็นผู้ได้รับเลือก เป็นกรรมการ ถ้ามีผู้ได้คะแนนเสียง เท่ากัน อันเป็นเหตุ ให้มี ผู้ได้รับเลือก เกินสิบเอ็ดคน ให้ประธานวุฒิสภา จับสลากว่า ผู้ใดเป็นผู้ได้รับเลือก ในกรณีที่ไม่มี ผู้ใดได้รับเลือก เป็นกรรมการ หรือได้รับเลือก เป็นกรรมการ ไม่ครบสิบเอ็ดคน ให้คณะกรรมการ สรรหา ดำเนินการสรรหา และจัดทำบัญชี รายชื่อบุคคล ตาม (1) เพื่อเสนอวุฒิสภา ลงมติ เลือกใหม่
ให้ผู้ได้รับเลือก ตาม (2) ประชุม และเลือกกันเอง ให้คนหนึ่งเป็น ประธานกรรมการ แล้วแจ้งผล ให้ประธานวุฒิสภาทราบ และให้ประธานวุฒิสภา นำความกราบบังคมทูล เพื่อทรงแต่งตั้งต่อไป

ซึ่งคุณสมบัติ และวิธีการสรรหา ที่นำมาเสนอนี้ เป็นไปตามกฎหมายเดิม ก่อนมีการแก้ไข รัฐธรรมนูญ ดังนั้น คุณสมบัติและวิธีการสรรหา ที่จะนำมาใช้กับ “คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ” ชุดใหม่ จึงอาจจะมี การแก้ไขเปลี่ยนแปลง ให้สอดคล้อง กับ รัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักร ไทย พ.ศ.2550

แต่อย่างไรก็ตาม โดยเนื้อหาสาระสำคัญ ในเรื่องของคุณวุฒิ คุณสมบัติ ก็ไม่ถึงกับ แตกต่าง มากนัก ยกเว้นในบางข้อ ที่อาจจะต้องถกเถียงกัน ต่อไป ดังนั้น จึงขอเสนอกรอบ ตามกฎหมายเก่า ไปพลางก่อน เพื่อให้ได้ช่วยกันคิดว่า “ใคร? ควรจะได้รับ การสรรหา” ให้เป็น คณะกรรมการสิทธิฯ ชุดต่อไป

แล้วแท้ที่จริง คุณสมบัติ ที่นำเสนอมาข้างต้น เพียงพอหรือไม่ ที่จะมาเป็น กรรมการสิทธิ “คุณสมบัติ” แบบไหน ที่ควรได้รับความไว้วางใจ ให้มาเป็น “กรรมการสิทธิ” ผู้ที่ต้องทำหน้าที่ ปกป้อง และตรวจสอบ การละเมิดสิทธิมนุษยชน ให้แก่ ประชาชน ในประเทศไทย

หมายเหตุ : ดูร่าง พรบ.คณะกรรมการสิทธิฯ ฉบับแก้ไข ได้ที่ ตารางเปรียบเทียบ ร่าง พรบ. คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ

บทความนี้ ได้จัดเขียนโดยมีเชิงอรรถ แต่ไม่สามารถ นำเสนอ ในบล็อคได้ หากต้องการอ่าน ในรูปแบบ ที่มีเชิงอรรถ โปรดเข้าดูที่ คุณสมบัติและวิธีการสรรหา

ปัจจุบัน อำนาจหน้าที่ี่ และ จำนวนกรรมการ ของคณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ ได้ถูกแก้ไข โดยรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550 ไว้หลายประเด็น ที่สำคัญ เช่น จำนวนคณะกรรมการ จาก 11 คน เป็น 7 คน อำนาจในการ ฟ้องคดีได้ การเข้าไปเป็นส่วนหนึ่ง ของ กระบวนการต่างๆ ตามรัฐธรรมนูญ ทำให้กฎหมาย ว่าด้วย คณะกรรมการสิทธิฯ ที่มีอยู่ต้องแก้ไข ให้สอดคล้อง กับรัฐธรรมนูญ ฉบับปัจจุบัน ซึ่งขณะนี้ ทางคณะกรรมการสิทธิฯ อยู่ระหว่างการยกร่าง กฎหมายดังกล่าว

เพื่อร่วมกันติดตาม และมีส่วนร่วม ในการแก้่ไข กฎหมายสำคัญ ฉบับนี้ จึงขอนำเสนอ ร่างพรบ. คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ ซึ่งคณะกรรมการสิทธิฯ ได้จัดให้มีการ นำเสนอ เป็นตารางเปรียบเทียบ ความแตกต่าง ระหว่าง กฎหมายฉบับร่าง และ กฎหมายฉบับเก่า เพื่อรับฟังความคิดเห็น เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2551 โปรดเข้าดูที่ Drafting New NHRC Act

โดยขณะนี้ กฎหมายดังกล่าว ยังอยู่ในขั้นตอน การยกร่างกฎหมาย ซึ่งท่านสามารถ เสนอความเห็นไปที่ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

โดย นายอำนาจ เนตยสุภา
อัยการประจำกรม สำนักงานอัยการสูงสุด

เผยแพร่ใน http://www.ago.go.th/bods/bykanongdetch/HumanRights.htm

ระบบกฎหมายไทย ได้มีมาตรการในการคุ้มครอง สิทธิเสรีภาพ ของปัจเจกชน ในรูปแบบต่าง ๆ มานานแล้ว เพียงแต่ว่าในขณะนั้นยังมิได้มีการเรียกกันว่า “สิทธิมนุษยชน” (Human Rights) คำว่า “สิทธิมนุษยชน” ได้มีการนำเข้าใช้ ในประเทศไทยอย่างเป็นทางการ เมื่อประเทศไทยได้ให้ ความเห็นชอบ กับปฏิญญาสากล ว่าด้วย สิทธิมนุษยชน (Universal Declaration of Human Rights) ของสหประชาชาติ (United Nation) เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2491 หลังจากนั้น ประเทศไทยได้มีพัฒนาการ ในการเข้าเป็น ภาคีสนธิสัญญา ด้านสิทธิมนุษยชน จำนวนหลายฉบับด้วยกัน เช่น อนุสัญญา ว่าด้วย สิทธิเด็ก (Convention on the Rights of the Child) อนุสัญญา ว่าด้วย การขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตร ีในทุกรูปแบบ (Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women), กติการะหว่างประเทศ ว่าด้วย สิทธิทางพลเมือง และ สิทธิทางการเมือง (International Covenant on Civil and Political Rights) และ กติการะหว่างประเทศ ว่าด้วย สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และ วัฒนธรรม (International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights) อย่างไรก็ดี แม้ประเทศไทย จะได้มีพันธกรณี ระหว่างประเทศ ด้านสิทธิมนุษยชน ตามสนธิสัญญาต่าง ๆ ดังที่กล่าวแล้ว ก็ตาม แต่การที่จะให้มีการ ส่งเสริม และ คุ้มครองสิทธิมนุษยชน ได้อย่างมีประสิทธิภาพนั้น กรณีจำต้องมีการรับรองถึง สิทธิดังกล่าว รวมทั้งจะต้องมีองค์กร หรือ บุคลากร เพื่อที่จะรับผิดชอบ ดำเนินการ ในการปกป้อง และ ค้มุครอง อย่างเป็นรูปธรรม

ปัจจุบัน รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2540 ได้มีการกำหนดให้ คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ (National Human Rights Commission) เป็น องค์กรอิสระ ที่มีหน้าที่ ในการส่งเสริม และคุ้มครองสิทธิมนุษยชน อีกทั้ง รัฐธรรมนูญฉบับดังกล่าว ยังได้มี บทบัญญัติ ที่มุ่งส่งเสริม และ คุ้มครอง สิทธิเสรีภาพ ของประชาชนอย่างเด่นชัด มากกว่า รัฐธรรมนูญ ฉบับก่อน ๆ ที่ผ่านมา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สิทธิของผู้ต้องหา หรือ จำเลย ผู้เสียหาย รวมทั้งพยาน และบุคคลอื่น ๆ ที่เข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องใน กระบวนการยุติธรรม ทางอาญา แต่อย่างไรก็ดี แม้รัฐธรรมนูญฯ ฉบับดังกล่าว จะได้มีการรับรอง และ คำนึงถึงหลักสิทธิมนุษยชน รวมทั้งศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย ์ไว้แล้วก็ตาม แต่นิยามของคำว่า “สิทธิมนุษยชน” ภายใต้ระบบกฎหมายไทย ซึ่งอยู่ในรูปของ ประมวลกฎหมาย (Civil Law) กลับได้มีการจำกัด ขอบเขต ความหมาย ไว้แต่เพียงว่า “ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิเสรีภาพ และความเสมอภาค ของบุคคล ที่ได้รับการรับรอง หรือ คุ้มครอง ตามรัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจักรไทย หรือ ตามกฎหมายไทย หรือ ตามสนธิสัญญา ที่ประเทศไทย มีพันธกรณี ที่จะต้องปฏิบัติตาม” เท่านั้น ซึ่งส่งผลทำให้ สนธิสัญญา ด้านสิทธิมนุษยชนอื่นๆ ที่ประเทศไทยมิได้มีพันธกรณี แม้จะมี ความสำคัญมากสักเท่าใด ก็ตาม แต่จะไมไ้ด้่รับ การส่งเสริม และ คุ้มครอง อย่างเหมาะสม และ เท่าเทียม กันกับ สนธิสัญญา ด้านสิทธิมนุษยชน ที่ประเทศไทย มีพันธกรณี และ ยิ่งไปกว่านั้น คำนิยามดังกล่าว อาจไม่สามารถครอบคลุมไปถึง การละเมิดสิทธิมนุษยชน ในรูปแบบใหม่ ๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต

กระบวนการยุติธรรมทางอาญา และ การละเมิดสิทธิมนุษยชน
ปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันว่า กระบวนการยุติธรรมทางอาญา คือ กระบวนการ ในการนำตัวผู้กระทำผิด กฎหมายอาญา มาลงโทษ จึงได้มีมาตรการ ทางกฎหมายต่าง ๆ ไว้มากมาย นับตั้งแต่การจับ การค้น การควบคุม การสอบสวน การฟ้องร้องคดีต่อศาล การพิจารณา และ พิพากษาคดี ในขั้นตอนต่าง ๆ เหล่านี้ กฎหมายได้ให้อำนาจรัฐ ไว้อย่างรัดกุม ทั้งน ี้เพื่อมิให้คนบริสุทธิ์ ต้องถูกลงโทษ หรือ แม้บุคคลดังกล่าว จะเป็นผู้กระทำความผิด แต่การปฏิบัติ ต่อผู้กระทำความผิด ก็จะต้องเป็นไปอย่างเป็นธรรม ไม่โหดร้าย ทารุณ หรือ ละเมิด ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ของเขา กฎหมายต่าง ๆ จึงต้องพยายามรักษา ความสมดุล ระหว่างอำนาจรัฐ ในการนำตัว ผู้กระทำความผิดมาลงโทษ มากเกินไป ประชาชนก็อาจ ได้รับความเดือดร้อน เพราะเจ้าหน้าที่รัฐ จะมีอำนาจอย่างกว้างขวาง ในการจับ การค้น การสอบสวน การควบคุมตัว ฯลฯ ในทำนองเดียวกัน หากมุ่งคุ้มครอง สิทธิเสรีภาพ ของประชาชน มากเกินไป โดยเกรงว่า ประชาชนจะได้รับ ความเดือดร้อนรำคาญ จากการใช้อำนาจ ของเจ้าหน้าที่รัฐ ผู้กระทำความผิด ก็อาจหลุดพ้น จากการถูกนำตัวมาลงโทษ อันจะส่งผลเสียหายต่อสังคม

อย่างไรก็ดี ในทางความเป็นจริงของสังคมไทยนั้น ปัญหา การละเมิดสิทธิมนุษยชน ในกระบวนการยุติธรรม ทางอาญา ยังปรากฎขึ้นเป็นเนือง ๆ เช่น กรณีของ น.ส.เชอรี่แอน ดันแคน ที่เจ้าหน้าที่รัฐ ได้มีการจับกุม และ ลงโทษ ผู้บริสุทธิ์ กรณีวิสามัญฆาตกรรม หรือ ฆ่าตัดตอน บุคคลที่มีส่วนเกี่ยวข้อง กับยาเสพติด เป็นต้น ปัญหาที่เกิดขึ้น ดังที่ได้กล่าวมานี้ ถือได้ว่า เป็นการละเมิด สิทธิมนุษยชน อย่างร้ายแรง ที่เห็นได้ อย่างประจักษ์ชัด ในสังคมไทย และ สังคมระหว่างประเทศ แต่สำหรับช่องทาง ในการร้องเรียน การละเมิดสิทธิมนุษยชน ในประเทศไทย เพื่อที่จะแก้ปัญหาดังกล่าว นั้น ในบางช่องทาง ก็ยังประสบปัญหา เช่น กระบวนการ ใช้สิทธิ ทางศาลยุติธรรม ยังมีข้อจำกัดหลายประการ ทั้งในเรื่องของ กระบวนการพิจารณา ที่ซับซ้อน เสียค่าใช้จ่าย และต้องใช้เวลานาน กว่าจะได้รับความเป็นธรรม คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาต ิจึงอาจถือได้ว่า เป็นทางเลือกหนึ่ง ของประชาชน ที่จะสามารถแก้ไข ป้องกัน และ เยียวยา ประชาชน ที่ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน

กระบวนการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน
ตามพระราชบัญญัติ ว่าด้วย คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ พ.ศ.2542 ได้กำหนด ให้ ผู้ที่จะร้องเรียน การละเมิด สิทธิมนุษยชน ต่อ กรรมการสิทธิมนุษยชน ได้นั้น ประกอบขึ้นด้วย 3 รูปแบบ ดังต่อไปนี้ คือ ผู้ถูกละเมิด ร้องเรียนเอง หรือ มอบหมายให้ผู้อื่น หรือ องค์กรเอกชน ด้านสิทธิมนุษยชน ร้องเรียนแทน, องค์กรเอกชน ด้านสิทธิมนุษยชน เป็นผู้ร้องเรียน และ กรรมการสิทธิ มนุษยชน ตรวจสอบเอง โดยไม่ต้องมีใครมาร้องเรียน ซึ่งการร้องเรียนดังกล่าว สามารถทำได้ ทั้งการเป็นเอกสาร การส่งทาง ไปรษณีย์ตอบรับ ทางวาจา ทางจดหมาย อิเลคโทรนิคส์ หรือวิธิการอื่น ๆ ที่ คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ เห็นว่า สามารถกระทำได้ โดยออกเป็นระเบียบ

ภายหลังจากที่ได้รับเรื่องการร้องเรียนแล้ว คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ จะมีอำนาจหน้าที่ ในการรับเรื่อง และ พิจารณา ดังต่อไปนี้
1. พิจารณาว่า เรื่องที่รับมาอยู่ในอำนาจหน้าที่ หรือไม่ หากไม่อยู่ในอำนาจหน้าที ่ให้แจ้งแก่ ผู้ร้องเรียน โดยไม่ชักช้า และส่งเรื่องให้บุคคล หรือ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดำเนินการแก้ไข ตามที่เห็นสมควร
2. หากพิจารณาแล้ว เห็นว่า เป็นเรื่องที่อยู่ในอำนาจ การพิจารณา แก้ไข โดยองค์กรอื่น ๆ ที่มี อำนาจหน้าที่ อาจส่งเรื่องให้องค์กรนั้น ยังมิได้ดำเนินการ หรือ ไม่รับเรื่องไว้พิจารณา คณะกรรมการฯ อาจรับเรื่องกลับ ไปพิจารณา หากเป็นเรื่อง ที่อยู่ภายใต้อำนาจหน้าที่
3. เรื่องรับเรื่องไว้พิจารณาแล้ว ต้องดำเนินการ ให้บุคคล หรือ หน่วยงาน ที่เป็นผู้ถูกร้องเรียน ชี้แจงข้อเท็จจริง รวมทั้งเสนอ พยานหลักฐาน ภายในเวลาที่กำหนด เมื่อพ้นเวลาดังกล่าว ต้องให้โอกาส ทุกฝ่ายชี้แจง และ แสดงหลักฐานประกอบ และใ ห้คู่กรณีนำทนาย และที่ปรึกษากฎหมาย มาร่วมในกระบวนการตรวจสอบได้
4. ในระหว่างการตรวจสอบ อาจให้คู่กรณี ดำเนินการ ไกล่เกลี่ย ประนีประนอม ปัญหา การละเมิดสิทธิมนุษยชน และ ถ้าเห็นว่า ดำเนินการ ในกรอบดังกล่าวได้แล้ว ก็อาจ ให้มีการ ทำข้อตกลง เป็นหนังสือไว้เป็นหลักฐาน และยุติเรื่อง แต่หาก ปรากฎในภายหลังว่า ไม่มี การปฏิบัติตาม ที่ได้ตกลงกันไว้ คณะกรรมการฯ ก็มีสิทธิ ที่จะหยิบยก ปัญหาการละเมิด ดังกล่าว ขึ้นมาพิจารณาตรวจสอบ ต่อไป
5. เมื่อตรวจสอบแล้ว ต้องทำรายงาน ผลการตรวจสอบ และเสนอแนะ มาตรการ การแก้ไขปัญหา แจ้งต่อบุคคล หรือ หน่วยงาน ที่ละเมิดมนุษยชน ให้ดำเนินการแก้ไข หรือ มีมาตรการ ป้องกันภายในเวลา ที่กำหนด โดยเมื่อดำเนินการแล้ว ต้องแจ้งให ้คณะกรรมการฯ ทราบ แต่หาก ไม่แล้วเสร็จ ภายในเวลา ก็อาจขยายระยะเวลาได้ ไม่เกินสองครั้ง
6. หากผู้ละเมิด ไม่ดำเนินการแก้ไข ให้รายงาน ต่อ นายกรัฐมนตรี เพื่อสั่งการ ให้ผู้ละเมิด ดำเนินการ และนายกรัฐมนตรี ต้องสั่งการ ภายในหกสิบวัน นับแต่ วันที่ได้รับรายงาน
7. หากผู้ละเมิด ไม่ดำเนินการ ตามที่นายกรัฐมนตรีี ให้ดำเนินการ หรือ นายกรัฐมนตรี ไม่ยอมสั่งการ ภายในระยะเวลา หกสิบวัน นับแต่ วันที่ได้รับรายงาน ให้รายงาน ต่อรัฐสภา และเผยแพร่ ให้สาธารณชนทราบ

อย่างไรก็ดี ขอบเขตอำนาจหน้าที ่ของ คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ ในการตรวจสอบ การละเมิด สิทธิมนุษยชน ยังตกอยู่ภายใต้ ข้อจำกัด ที่ว่า การละเมิด สิทธิมนุษยชน จะต้องมิใช่ เรื่องที่มีการฟ้องร้อง เป็นคดีอยู่ในศาล หรือ ที่ศาลพิพากษา หรือ มีคำสั่งเด็ดขาด แล้ว

สภาพปัญหา และ อุปสรรค ในการตรวจสอบ การละเมิดสิทธิมนุษยชน
นับตั้งแต่ที่ได้มีการริเริ่ม จัดตั้ง คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาต ิขึ้นเป็นครั้งแรก ในประเทศไทย พบได้ว่า มีประเด็นปัญหา อุปสรรค และ ข้อจำกัด ในเรื่องการตรวจสอบ การละเมิด สิทธิมนุษยชน อยู่หลายประการ ทั้งที่ เกิดขึ้นจาก บทบัญญัติของกฎหมาย และทัศนคติ ความรู้ความเข้าใจ ที่ไม่ถูกต้อง ขององคาพยพต่าง ๆ ในสังคม ซึ่งอาจจำแนกได้ ดังต่อไปนี้
1. การตรวจสอบ การละเมิด สิทธิมนุษยชน ในกรณีที่มี การนำเสนอคดี ขึ้นสู่ศาลแล้ว หรือ มีการพิจารณาคดี ตัดสินคดี แล้ว ไม่อาจกระทำขึ้นได้ จึงอาจเป็นช่องโหว่ ให้เจ้าหน้าที่ หรือ หน่วยงานของรัฐ อาศัยเป็นช่องทาง ในการหลีกหนี การตรวจสอบ โดยการรีบนำคดี ขึ้นสู่ศาล รวมทั้ง ยังทำให้ ขาดการตรวจสอบ คำพิพากษา หรือ คำวินิจฉัยชี้ขาด ขององค์กรตุลาการ หรือองค์กรอื่น ๆ ที่มีลักษณะ เป็นการขัด หรือ ละเมิด ต่อหลักสิทธิมนุษยชน
2. คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ เป็นองค์กรที่เกิดขึ้นใหม่ มีอัตรากำลังค่อนข้างน้อย รวมทั้ง เจ้าหน้าที่ ที่รับโอนมาส่วนหนึ่ง ยังขาดความเข้าใจในปรัชญา แนวความคิด และหลักการ สิทธิมนุษยชน ขั้นพื้นฐาน อันส่งผลต่อ แนวทางการปฏิบัติงาน และส่วนหนึ่ง ยังคงอยู่ในกรอบ การดำเนินการ แบบหน่วยงานราชการ ทั่ว ๆ ไป
3. คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ เป็นเพียงองค์กร ที่มีอำนาจในการตรวจสอบ และทำความเห็น หรือข้อเสนอแนะ ให้มีการดำเนินการ ซึ่งจะมีการดำเนินการ หรือไม ่อย่างไร ย่อมขึ้นอยู่กับ การตัดสินใจ ขององค์กรอื่น ที่มีอำนาจ ในการวินิจฉัยชี้ขาด คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ จึงมีลักษณะเป็นเพียง “เสือกระดาษ” เท่านั้น
4. ในทางความเป็นจริง ผู้ที่ถูกละเมิด สิทธิมนุษยชน อาจใช้สิทธิ ในการร้องเรียน การละเมิด สิทธิมนุษยชน ผ่านทางหลายช่องทาง เช่น ผู้ตรวจการแผ่นดินรัฐสภา ศาลยุติธรรม หรือ ศาลปกครอง ได้ในคราวเดียวกัน ทำให้เกิดปัญหา ความซ้ำซ้อน ในการตรวจสอบ การละเมิด สิทธิมนุษยชน
5. การตรวจสอบ การละเมิด สิทธิมนุษยชน ในหลายเรื่อง ของคณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ ยังขาดรูปแบบ และแนวทางที่ชัดเจน ส่วนใหญ่ จะเป็นไปตามความถนัด และ ประสบการณ์ ของกรรมการ สิทธิมนุษยชน แต่ละคน มากกว่า การใช้หลักวิชา หรือ กรอบอำนาจของกฎหมาย ในการดำเนินการ ทำให้มาตรฐาน ของเนื้อหา การตรวจสอบ ไม่เป็นในทิศทางเดียวกัน หรือ มีมาตรฐานเดียวกัน
6. คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ ยังขาดองค์กร เครือข่าย หรือหน่วยงาน ที่จะตรวจสอบ และกลั่นกรอง ข้อเท็จจริง ในเบื้องต้น รวมทั้ง ไม่มีอำนาจ ในการออกคำสั่งชั่วคราว เพื่อระงับ หรือ บรรเทาความเสียหาย ในเบื้องต้น ก่อนที่จะมีคำวินิจฉัย หรือ รายงานผลการตรวจสอบ
7. คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ ไม่มีอำนาจ ในการเยียวยา หรือชดใช้ความเสียหาย ให้แก่ถูกละเมิด สิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะค่าเสียหาย ที่ผู้ถูกละเมิดพึงได้รับ ทำให้ผู้ถูกละเมิด จะต้องไป ใช้กระบวนการทางอื่น เช่น กระบวนการทางศาล ซึ่งใช้เวลา และค่าใช้จ่าย ค่อนข้างสูง
8. คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ ยังขาดสำนักงาน ในระดับภูมิภาค เพื่อรองรับการร้องเรียน และ การตรวจสอบ การละเมิด สิทธิมนุษยชน อย่างทั่วถึง และมีประสิทธิภาพ
9. คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ ยังขาดผลงาน ในด้านการตรวจสอบกฎหมาย ที่ละเมิดสิทธิมนุษยชน และยังมีผลใช้บังคับในปัจจุบัน รวมไปถึง ความเห็นต่อประเด็น ด้านกฎหมาย หลายประการ ที่คณะกรรมการ สิทธิมนุษยชน แห่งชาติ ได้นำเสนอต่อรัฐบาล และเผยแพร่ ต่อสาธารณชน ไม่ได้รับความสนใจ และหยิบยกขึ้นมา เป็นประเด็นในการพิจารณา ในสังคมไทย มากนัก
10. เจ้าหน้าที่รัฐ ในองค์กรต่าง ๆ รวมไปถึงประชาชน ยังขาดความรู้่ ความเข้าใจ ในหลักสิทธิมนุษยชน รวมไปถึง กลไกในการแก้ไข ความเดือดร้อน ตามช่องทางของกฎหมาย ได้อย่างถูกต้อง
…………………………………………….

หมายเหตุ : บทความนี้ี้ ผู้เขียนได้เขียนขึ้นก่อน มีการประกาศใช้ รัฐธรรมนูญ แห่ง ราชอาณาจักร ไทย พ.ศ.2550

แต่เนื่องจากเห็นว่า มีเนื้อหาส่วนใหญ่ที่น่าสนใจและนำมาใช้ได้ในปัจจุบัน จึงคัดลอกมาลงไว้

Interview with NHRC chairman Prof. Saneh Chamarik published in Bangkok Post, July 13, 2007

Outgoing National Human Rights Commission chairman Saneh Chamarik discusses the commission’s successes and failures over the past six years and the challenges ahead with Kultida Samabuddhi.

How do you grade the NHRC’s performance?

I’m only 50% satisfied. I wish we could do better on human rights education and creation of a human rights-awareness culture in our society.

We’ve spent a lot of time investigating, writing reports and making recommendations to the government. But we’ve failed to educate the public about human rights. This is partly because we have so few staff.

What are the successes?

Our success can’t be judged from the number of cases we investigated or the outcome. Our mission is more about creating social change, which sometimes can’t be measured. I am confident our society has become more aware of human rights protection.

I think we’ve done a good job in laying the foundation for human rights protection and investigation of abuses.

We’ve set up an inquiry procedure and a strong network of villagers and local administrators to monitor human rights abuse.

We’ve also created public awareness of the community’s right to manage natural resources. That is, in fact, not regarded as a human right at the international level.

Considering the scope of our work, I can say that Thailand’s first national human rights commission has been more progressive than in other countries.

What are the major problems?

Government negligence in not taking into consideration our reports and recommendations is the biggest problem. We investigated over 3,000 cases, but the Thaksin government took only one for consideration, the Thai-Malaysian gas pipeline, and sent it to parliament.

It was very discouraging during our first three years in office as the government did not even inform us if they received our reports. Only in the last three years did they bother to tell us that the document had reached the prime minister’s office.

What is the most significant case your commission has worked on?

The Thai-Malaysian gas pipeline. The commission looked into the violent police crackdown on the project’s opponents in Hat Yai in 2002. This is the only case that was discussed in parliament, although it took over a year to reach there.

Parliament, however, did not reach any resolution and later asked the Constitution Court to consider the legitimacy of the NHRC’s investigation. The judges ruled that we have the authority and this was a milestone in our work.

The commission’s inquiry in this case was used by the project’s opponents to back their complaint of police use of excessive force, and the Songkhla Provincial Court accepted the case for trial.

What can we do about the government’s ignorance of the commission’s recommendations?

Public pressure is a key to make the government do or not to do something. Therefore, we must strengthen civil movements and encourage the people to pressure the government to respond to the NHRC’s recommendations.

How can you cope with criticism that the NHRC sides with NGOs and villagers?

I don’t care about being labelled “NGO” because we know what we are doing. We investigate the cases professionally. It is true that the NHRC has worked closely with the NGOs in its investigations, but when it comes to the conclusions of an inquiry we use our own judgement.

In six years you have dealt with thousands of human rights abuse complaints. How do you feel about that?

I feel very moved by every case I work on. There were many cases where the complainants or community leaders were killed while we were investigating. Sometimes a conflict becomes more serious after the affected people lodge a complaint with the NHRC. I feel guilty that I can’t protect their lives.

What are your suggestions for the new commissioners?

The new commission should consist of specialists in various fields. The commissioners should share their knowledge and opinions with each other. One of the problems I came across during my tenure is that each commissioner chose to work only within their fields of interest. This means our work lacks dimension and well-round information.

The NHRC has built a human rights road for our successors to follow. I hope the next commission will carefully consider what we’ve created, and if they find anything that is outworn or impractical they can just drop it.

But who will they be………………………?

เมื่อวัีนที่ 4 มีนาคม 2551 คณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนแห่งเอเชีย (เอเอชอาร์ซี) ได้เปิดตัวเวป บล็อคใหม่ เพื่อเป็นพื้นที่สำหรับการรณรงค์ ให้ทุกคนหันมาสนใจ บุคคลที่ควรจะได้รับเลือกให้เป็น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ชุดต่อไป

โดย บาซิล เฟอร์นานโด ผู้อำนวยการของเอเอชอาร์ซี กล่าวว่า
“ขณะนี้ดูเหมือนว่า ยังไม่มีการพูดถึงเลยว่า ใครควรจะเป็นกรรมการสิทธิฯ ชุดต่อไป หรือจะปล่อยให้วุฒิสภาดำเนินการเลือกไป โดยไม่รู้ว่าจะทำกันอย่างไร”

“ถ้าประชาชนชาวไทย ไม่ติดตามอย่างใกล้ชิดในเรื่องนี้ ไม่แน่ว่าสักวันหนึ่งในเร็วๆนี้ กระบวนการสรรหา ก็จะสิ้นสุดลงโดยไม่มีใครรับรู้ ซึ่งอาจจะได้บุคคลที่ไม่ได้มีความรู้ หรือตระหนัก ถึงสิทธิมนุษยชนอย่างแท้จริง และอาจจะเป็นนักการเมือง ซึ่งเป็นคนที่ประนีประนอม จนไม่คำนึงถึงหลักสิทธิมนุษยชน ก็เป็นได้ เหมือนอย่างเช่นที่เกิดขึ้นในประเทศศรีลังกา ในขณะนี้” บาซิลกล่าว ด้วยความเป็นห่วง

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งประเทศไทย มีหน้าที่สำคัญยิ่ง ในการทำหน้าที่ตรวจสอบ การกระทำที่ละเมิดสิทธิมนุษยชน ไม่ว่าจะโดยภาครัฐ หรือภาคเอกชน ดังนั้น บุคคลที่จะมาเป็น กรรมการสิทธิฯ จึงต้องเป็นบุคคล ที่พร้อมจะทำหน้าที่ดังกล่าว อย่างเต็มที่ และเข้าใจถึง หลักสิทธิมนุษยชน อย่างชัดเจน

ซึ่งตามรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550 ได้กำหนดว่า บุคคลที่จะดำรงตำแหน่ง เป็นกรรมการสิทธิฯ ต้องเป็นบุคคลที่ มีความรู้ และมีประสบการณ์ ในการปกป้องสิทธิและเสรีภาพ ของประชาชน

นอกจากนี้ รัฐธรรมนูญใหม่ได้เพิ่มอำนา่จ ให้แก่คณะกรรมการสิทธิฯ เพื่อให้สามารถฟ้องร้อง ดำเนินคดีต่อ ผู้กระทำละเมิดสิทธิมนุษยชนได้ อีกด้วย อันเป็นภาระกิจที่สำคัญที่เพิ่มขึ้น ดังนั้น กระบวนการสรรหาตัวบุคคล มาทำหน้าที่นี้ ในอีก 6 ปีข้างหน้า จึงเป็นสิ่งที่สำคัญยิ่ง

โดยกระบวนการสรรหา ตามรัฐธรรมนูญ ได้บัญญัติ ให้การสรรหาบุคคลมา ดำรงตำแหน่งเป็น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน นั้น เป็นหน้าที่ของวุฒิสภา โดยต้องคำนึงถึงกระบวนการมีส่วนร่วม ของภาคเอกชน ด้านสิทธิมนุษยชน ทั้งนี้ วุฒิสภาปัจจุบัน ประกอบด้วยบุคคลที่มาจาก การแต่งตั้ง และ การเลือกตั้ง

ดังนั้น ในโอกาสที่ประเทศไทยมีวุฒิสภาครบถ้วนแล้ว หลัีงจากมีการเลืิอกตั้ง เมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2551 เอเอชอาร์ซี จึงได้สร้างบล็อคขึ้นมาใหม่ เพื่อใช้ในการรณรงค์ ให้ประชาชนชาวไทย ได้ร่วมกันตระหนักถึง ความสำคัญของคณะกรรมการสิทธฯ ด้วยการร่วมแสดงความคิดเห็น และเสนอชื่อบุคคล ในหัวข้อที่ว่า “ใครควรเป็นกรรมการสิทธิฯ” รวมทั้ง ร่วมติดตาม กระบวนการสรรหาบุคคล มาเป็นคณะกรรมการสิทธิฯ อย่างใกล้ชิด

“เราต้องการ ความเห็นมากที่สุด เท่าที่จะมากได้ เพื่อนำเสนอชื่อบุคคล ที่ควรได้รับการสรรหา เป็นคณะกรรมการสิทธิฯ” บาซิลกล่าว

เขายังตั้งข้อสังเกตุว่า “ถึงแม้ว่า องค์กรกรรมการสิทธิมนุษยชน ไม่ได้มีเพื่อทำหน้าที่ เช่นเดียวกับศาล หรือ ทำการสอบสวน ตามกระบวนการทางอาญา ก็ตาม แต่การที่ต้องได้ คนที่ดีมาทำหน้าที่ มันจะสามารถสร้าง วัฒนธรรมของสิทธิมนุษยชน ขึ้นได้อย่างเข้่มแข็ง”

“คณะกรรมการสิทธิฯ จำเป็นต้่องมีบุคคลที่ดี และเหมาะสม มาทำหน้าที่ เพื่อปกป้องและคุ้มครอง สิทธิมนุษยชนให้ดีที่สุด ถึงแม้ว่าเป็นเรื่องยากก็ตาม” เขากล่าวเพิ่มเติม

บล็อคใช้ชื่อว่า “ใครควรเป็นกรรมการสิทธิฯ” สามารถเข้าไปดูได้ที่ http://nhrcthai.wordpress.com/

เอเอชอาร์ซีหวัีงเป็นอย่างยิ่งว่า บล็อคนี้จะได้รับความสนใจ ในการแสดงความคิดเห็น และเสนอชื่อบุคคล ที่ควรได้รับเลือก ให้เป็น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งประเทศไทย เพื่อเป็นแนวทาง ในการสรรหาต่อไป

# # #
เกี่ยวกับคณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนแห่งเอเชีย : คณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนแห่งเอเชียเป็นองกรค์พัฒนาเอกชนในระดับภูมิภาคที่ทำงานด้านการตรวจสอบและรณรงค์เกี่ยวกับประเด็นสิทธิมนุษยชนในเอเชีย ตั้งขึ้นเมื่อปีพ.ศ.2527 ที่ฮ่องกง

(Hong Kong, March 4, 200 The Asian Human Rights Commission (AHRC) on Tuesday launched a blog campaign to raise debate on the appointment of new members to Thailand’s national human rights body.

The Hong Kong-based regional rights group started the blog alarmed at a lack of public discussion about the appointing of new members to the National Human Rights Commission (NHRC) of Thailand this year.

“Right now there seems to be no talk at all about who the new commissioners will be or how they will be selected once the senate is up and running,” Basil Fernando, director of the AHRC, said.

Basil Fernando

“If people in Thailand don’t keep their eyes on this, then one day soon without knowing it they will end up with a bogus and politically-managed commission comprising of people who couldn’t care less about human rights, like what now exists in Sri Lanka,” he warned.

Thailand’s senate, which is half-elected and half-appointed, has the task of revising the law on the NHRC through which new members will be selected.

According to the 2007 constitution, candidates should have “apparent knowledge and experience in the protection of the rights and liberties of the people”.

“We need to get as many ideas as possible about who fits these criteria,” Fernando explained.

“We hope that this blog will be a place for people to get talking about who can do this important job, and that it will promote talk elsewhere too,” he said.

The AHRC plans to incorporate suggested candidates into the blog and come up with a list of seven possible new commissioners to put forward to the selection panel. It will also publish interviews with existing commissioners and other concerned persons.

“Although a national rights institution is no substitute for proper courts and criminal investigators, with good people on board it can certainly contribute to building a culture of human rights,” Fernando observed.

“The current commission in Thailand has a number of good persons who have tried their best to defend human rights there in extremely difficult times,” he said.

“We sincerely hope that through this blog campaign we can get some ideas going on suitable replacements and look forward to a good debate,” Fernando added.

The blog is titled “Who should be the rights commission?” and it can be read at: http://nhrcthai.wordpress.com.

It will be predominantly in Thai but also in English, and updated regularly.

# # #

About AHRC: The Asian Human Rights Commission is a regional non-governmental organisation monitoring and lobbying human rights issues in Asia. The Hong Kong-based group was founded in 1984.